Хьэжыгъэ пут закъуэ

Гъэмахуэ мазэт. Дыгъэ пэзазэм и бзий пщтырхэмкIэ щIыгушхуэм и тафэ бейр къызэщIигьаплъэрт. Удзхэм, пщIанэхэм, мазэ лъандэрэ къемышха уэшхым зыхуагъэгусэ щIыкIэу, сабэм иуа я тхьэмпэ лалэхэр щIым траубгъуэрт. Махуэр уэмт, мамырт. Дыгъэр дуней псэущхьэхэмрэ удзхэмрэ я дежкIэ сыт хуэдизкIэ гуфIэгъуэу щыт пэтми, ар зы фэмрэ зы щытыкIэмрэ махуэ зыбжанэ хъуауэ зэритым щхьэкIэ, дунейр хуезэша- гьэфэт. Дыгъэ напэху жьэражьэм инэмыщIа псори а махуэм нэщхъейт. Къуршхэри, мэзхэри, тафэри — псори нэщхъейт. Псыхъуэ уэрышхуэхэм я даущ ерухэр, япэм хуэмыдэжу, махэ хъуащ, жыгыщхьэ щхъуантIэхэм гуфIэ уэрэдхэр щызыгъэшу щыта къуалэбзу нэщхъыфIэхэр сабыращ. Къуажэм я уэрэдыр псори гъыбзэ хуэдэу тхьэкIумэм къоIуэ.
Мыр сыту гъэщГэгъуэн… Дуней псор нэщхъейуэ щхьэ къысфIэщIрэ, хьэмэрэ псыхэм я даущым едэIуэным, бзухэм я усэ дахэхэм хуэгуфIэным сэ сахуэмыфащэу ара?..
Сэ жысIэнщ мы махуэ дыгьэпсым фэжагъуэ къыщIытеуар. Ар зэман гуэрт, илъэсибгьу сабий хейм залымыгъэм и IэштIым гуащIэр къытехуэу, дунейм хуэгуфIэным хуэпIащIэ сабийр гуауэм имыгъакIуэу.
Ауэ уэ пщIэркъым дунейм и теплъэ псоми щыгуфIыкI сабий хьэлэл лажьэншэм и гур зыкъутар, абы нэм къиубыд псор къыдэнэщхъейуэ къыфIэзыгъэщIар. Ар хьэжыгъэ пут закъуэщ, ар а хьэжыгъэ пут закъуэм и пшыныжыным гьэр хуэхъуа зы бынунэм я сабий гуэрым техуа удынщ.
Гуауэм иуIам хущхъуэ сэбэп хуэхъуркъым, джатэм иуIар абыкIэ хъужми. Мыр уэ пхуэсIуэтэжкIи си сабий гьащIэ блэ- кIам уеубзэжыфынкъым. Уэ си пIэ уитамэ, уэри сэ сэщхь ухъунт. Лъэхъэнэу си сабий гьащIэр зыгъэпудам имыгъэпуд сабиикI щыIащ. Ауэ ахэр мащIэу щытащ. Абыхэм зыда- щIыфуи щытахэщ илъэсым и пкъыгъуиплIым. Абыхэм я адэхэми, гузэвэгъуэншэу, гъэ зэхуэмыдэхэм екIун щыгьын я бынхэм кьыхуащэхуфащ.
А лъэхъэнэр, пэжым ухуеймэ, абыхэмкIэ фIэрафIэт. Дыгъэри, уафэри, щIылъэри абыхэм я бынхэмрэ езыхэм- рэкIэ нэщхъыфIэт, щабэт. Дунейм и хъугъуэфIыгъуэ псоми абыхэм гу лъатэт икIи апхуэдизуи гуфIэхэрт. Ауэ абыхэм я Iэщымрэ я мэкъумэшымрэ зи плIэ дэлъ си лъэпкъым къуажэ щIыбым и Iуащхьэ лъагэхэм зы гьэмахуэ акъужь IэфIи къа- хуихьыртэкъым.
УедэIуэнкIэ ягъэ кIынкъым а зэманым ди бынунэм къылъыса Iуэхум.
Си адэр сабий бын яхэст. Ар гьатхэм гьавэ щыщIэри, ди унагъуэр мэжэщIалIэ хъуащ. Iэмалыншагьэм дрихулIэри, мэкъу дестынэ хупиупщIыну ди адэм ди гъунэгъу Тембот хьэжым хьэжыгъэ пут къьйырихат. А гъэм и гъэмахуэр къэсри, пщэдджыжьым жьыуэ, хьэжыр шууэ пщIантIэм кIий-гуоуэ къыдэлъэдащ:
— Хьэмид, щIэхыу дэкIи си мэкъур пыупщ!; соунэхъу — мэкъур мэгъужыр.
Си адэр гъуэмылэншэт. А махуэм дэкIыну хузэгъэпэща- тэкъым, йоплъыхыр.
— Нобэ сыдэкIыфынкъым, сыгьуэмылэншэщ, хьэжы, — жиIэнуи ирикуркъым… Хьэжым и сарыкъыр натIэпэм три- гьэсащи, уанэ къуапэм щIопщкIэ тоуIуэр; си адэм и щхьэр егъэзыхауэ хьэжым и шыбгъэм зы тэлайрэ щIэта нэужь, къыдэплъейри:
— Шхын сиIэкъым, хьэжы, ныщхьэбэ сыдэкIыфынкъым, ауэ пщэдей нэху здэщым зызэзгъэпэщынщи сыдэкIынщ.
Хьэжым а псалъэр щызэхихым, бэдж лъакъуэм ещхь и набдзэ кIыр къеуэхахэр хигъэлъэтри, губжьащ:
— Ухуеймэ сыти щIэ, нобэ удэмыкIыну Iэмал иГэкъым. Си щIыхуэ птелъщ, уукIытэн хуейщ, мэкъур мэгъуж. Пшхын уимьйэмэ, дауэ сщIын, тхьэм къыстрилъхьащ, накIуи иджыри зы нартыху пут уэстынщ, — зы мэкъу дестынэ схузэщГэкъуи Iэтэ схуэщIыж.

Страниц: 1 2 3 4 5 6